Barack Obama đã thắng cử và trở thành tổng thống thứ 44 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Ông thắng làm cho tôi và một người bạn buồn.

Tôi mong John McCain thắng vì một tình cảm cá nhân đặc biệt còn bạn tôi cay cú vì không kịp nói câu: “Chúng tôi từng bỏ tù một tổng thống Mỹ”.

Nhưng cả hai chúng tôi đều khâm phục cho nền dân chủ Mỹ. Qủa thật, người Mỹ thường là không bầu nhầm tổng thống. Đã có lúc đứng trước hai thiệt hại, bao giờ họ cũng biết chọn cái ít thiệt hại hơn.

Giấc mơ Mỹ – American Dream

Lịch sử ngắn ngủi của Hoa Kỳ chứng tỏ sự khôn ngoan một cách già dặn của người Mỹ. Trong suốt 232 năm qua kể từ ngày lập quốc vào năm 1776, “Giấc mơ Mỹ” vẫn sống mạnh mẽ. Nó chứng minh khả năng thay đổi, điều chỉnh để tiếp tục đi lên.

Hoa Kỳ là một quốc gia đặc biệt khi cho phép sự phát triển bình đẳng trong đa dạng. Mỗi người đều rất tự do, có thể theo đuổi ước mơ riêng nhưng vẫn đến với nhau trên một nền tảng pháp luật chung.

Họ đã đến với nhau vì sự khát khao tự do, vì sự thịnh vượng vật chất và những giá trị bình đẳng và dân chủ. Hàng trăm ngàn người reo hò theo tỷ lệ phiếu bầu được kiểm cho ta thấy không khí thực sự của một ngày hội. Sự sôi động cuồng nhiệt thể hiện ý nghĩa lớn lao của từng lá phiếu.

“Giấc mơ Mỹ” vẫn tiếp tục thôi thúc nhiều người. Hàng ngàn dân Mexico vẫn hằng ngày mong thoát qua được đường biên giới để vào đất Mỹ. Hàng trăm ngàn người Việt đã bỏ mạng để kiếm tìm một chỗ trú bên kia bờ đại dương, Những người đã định cư tiếp tục đưa con cháu, họ hàng sang Mỹ.

Nhiều nhà khoa học, dù nhớ về cố quốc, nhưng vẫn mong được kéo dài hơn thời gian ở một văn phòng chuyên môn hoặc một giảng đường ở Mỹ.

Nếu ở Việt Nam

Nếu như Barack Obama sinh ra ở Việt Nam, liệu ông ấy có được bầu làm chủ tịch nước hay không ? Câu trả lời chắc chắn là không, vì ông ấy không thuộc diện ‘cán bộ được quy hoạch’.

Không ít người vẫn trách tôi dại dột rời bỏ những cơ hội ở Mỹ để về Việt Nam đối mặt với song sắt nhà tù.

Trước hết ông ấy không phải là “cháu ngoan Bác Hồ”, không phải là “đội viên ưu tú”, đoàn viên đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, vào đảng dự bị, được chính thức, được quy hoạch và qua bao nhiều nấc bậc nhiêu khê khác trong đảng chứ không phải thông qua lá phiếu của nhân dân.

Hơn nữa ông đã từng liên hệ với “các nhân vật thuộc phong trào phản chiến” tương tự như các nhà bất đồng chính kiến bây giờ. Nhưng trên hết, ông đã trúng cử vì ông kêu gọi sự đổi thay, một điều mà ông có thể bị bắt bỏ tù tại đất nước đã từng gọi là “dân chủ gấp triệu lần tư bản”

Thế nhưng, ông đã đắc cử vì đất nước Mỹ thực sự cho con người ta cơ hội để khẳng định bản thân. Nhiều người Mỹ gốc Việt đã được trải nghiệm điều này khi họ đã trở thành nghị viên hoặc triệu phú khi chỉ hơn 20 năm trước tả tơi trong bộ quần áo duy nhất bước lên bờ cát sau những cuộc vượt biên hãi hùng.

Việt Nam ta đã từng có lịch sử rất đáng tự hào và người Việt cũng xứng đáng cơ những cơ hội phát triển như người Mỹ. Khi đất nước bị lâm nguy chúng ta đã cùng đứng lên để bảo vệ. Hồ Chí Minh đã từng “suy rộng ra” khái niệm “mọi người sinh ra đều có quyền bình đẳng” của Tuyên ngôn độc lập Mỹ để khẳng định sự tự do và bình đẳng của các quốc gia.

Ngày nay liệu chúng ta đã được bình đẳng với các dân tộc khác hay chưa?

Đó là câu hỏi mà khi “cầm hộ chiếu Việt Nam” những nhà lãnh đạo nên nhạy cảm quan sát. Nếu như không thấy nhục vì nước mình thua bạn kém bè thì phải biết nhục khi hàng chục cô gái trẻ Việt Nam xếp hàng cho thanh niên Đài Loan lựa chọn như những món hàng; phải biết nhục khi hàng ngàn dân Việt cứ thấy bóng công an Hàn Quốc là cắm đầu cắm cổ chạy; phải biết nhục khi những cụ già liệt sỹ hiện đang vẫn: “gọi con đội mồ lên đi kiện” ngay trước các cơ quan công quyền.

Những việc phải làm

Thế giới đang đối mặt với những khó khăn vô vàn phức tạp. Nước Mỹ đã cố gắng để thay đổi chính mình, khôi phục hình ảnh và chung tay giải quyết nó thông qua “Lời hứa của nước Mỹ”. Đó là lời hứa mà ông phải thực hiện nếu muốn tiếp tục duy trì ở một nhiệm kỳ tiếp theo.

Để học tập từ câu chuyện bầu cử, những người thân Cộng và chống Cộng ở Việt Nam phải hiểu rằng chúng ta có thể bất đồng ý kiến nhưng không tấn công nhân cách và lòng yêu nước của nhau và dĩ nhiên là không bỏ tù nhau.

Vì rằng lòng yêu nước không do đảng phái và cương vị. Một bà già còng lưng đang lội nước và một ông Bí thư thành ủy trên xa lông sang trọng có thể có sự khác nhau ghê gớm ở tính chất phản động nhưng lòng yêu nước có lẽ cũng bằng nhau.

Tôi tin rằng chỉ có sự đoàn kết trong sự đa dạng ý kiến bởi vì bản chất của tự trong thâm tâm con người là đa nguyên. Và dù có nhiều dị biệt nhưng chúng ta cùng có những điều to tát hơn để chung lo.

Đó là đói nghèo. Đất nước ta không có ai chết đói nhưng hàng ngàn người đang đói đến chết.

Đó là bệnh tật. Dân số nước ta rất trẻ nhưng thuộc diện nhỏ con và suy dinh dưỡng cao. Trong một buổi tối, tôi đã lặng nhìn hàng chục chiếc xe cứu thương đã quay đầu ra khỏi cổng viện Bạch Mai vì dân không có tiền viện phí.

Đó là lãnh thổ, lãnh hải bị xâm chiếm. Là thác Bản Giốc đang kêu lên tiếng vọng cố hương, là Trường sa và Hoàng sa giãy dụa trong đơn vị hành chính Tam Sa của Trung Quốc.

Đó là tham nhũng đang hoành hành khi những tiếng nói chống lại bị đem đi xét xử và những người treo biểu ngữ bị bắt bỏ tù.

Trên hết là mỗi một chúng ta thấy đang bức nhíp, thấy không thật với chính mình, không đủ trí tuệ và đạo đức để nói lên sự thật, nói lên niềm khát khao dù cho khi đang họp chi bộ hay đứng trên bục giảng bài.

Người Mỹ đã không kỳ thị về sắc tộc và đảng phái vì nhiều người đảng Cộng hòa đã bầu cho Dân chủ và ngược lại thì không có một cớ gì mà chỉ những người là thành viên đảng cộng sản mới được quyền làm chủ tịch Xã.

Những người lãnh đạo ở Việt Nam không được lẩn trốn lịch sử mà phải làm nên lịch sử. Nếu tiếp tục lẩn trốn, nhân dân sẽ đứng lên làm lịch sử, đưa đất nước bước về phía trước.

Điều đầu tiên phải làm là quyền ra báo tư nhân như thời kỳ pháp thuộc; Được quyền thành lập đảng tự do như đất nước Campuchia đã hưởng hàng chục năm qua; Được quyền treo biểu ngữ chống tham nhũng chống việc mất đất mất đảo mà không phải bị bỏ tù…Đó là những thay đổi chúng ta cần phải làm ngay.

Nước Mỹ đã sang trang, Việt Nam ta không thể còn đọc hoài trang sách cũ. Người Việt chúng ta, mà bắt đầu phải bằng các nhà Lãnh đạo, hãy lần giở từng trang một cuốn sách phải đọc. Đó là cuốn “Từ độc tài đến Dân Chủ” của Gene Sharp.

Vì đã đến lúc chính các “đồng chí” cũng cần được giải phóng khỏi ý thức hệ đã là vòng kim cô ràng buộc chính mình thì mới có một cách tiếp cận mới hơn, tốt đẹp hơn cho dân tộc Việt Nam yêu quý này!

… Anh bạn tôi có lý khi mong muốn ở Thủ đô Hà Nội cần có một con đường mang tên Hồ Quý Ly vì cho dù thất bại, ông vẫn là nhân vật lịch sử can đảm, táo bạo, có nhiều đóng góp cho đất nước. Những ý tưởng đổi mới của ông tuy chưa gặp “thời” và chưa thành hiện thực lúc bấy giờ, nhưng đến đời hậu Lê, đã được nhiều vị vua thực hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau.

Tôi có anh bạn cùng học thời đại học, hiện là bí thư một huyện ở vùng quê Thanh Hoá, rất thích nghiên cứu về lịch sử. Mỗi lần về quê, gặp tôi anh cứ thắc mắc: Sao đến nay Thủ đô Hà Nội đã có con đường mang tên Trần Thủ Độ(*) mà lại chưa có con đường nào mang tên Hồ Quí Ly? Hai nhân vật lịch sử này đều có những nét giống nhau, cùng là những nhân vật lỗi lạc, đã có công đặt nền móng cho những vương triều phong kiến nước ta.

Thành nhà Hồ. Ảnh: Tư liệu

Đánh giá về Hồ Quý Ly còn có những ý kiến khác nhau, song giới sử học nước nhà đều thừa nhận công lao lớn nhất của ông là người đầu tiên có tư tưởng đổi mới, khởi xướng những biện pháp canh tân kinh tế – xã hội cho đất nước. Ông là vị vua nước Việt đầu tiên cho in và phát hành tiền giấy rộng rãi trong dân chúng, đồng thời nghiêm trị xử chém những kẻ làm tiền giả. Ông thực hiện lại chính sách ruộng đất mà trước đó tập trung quá nhiều cho công hầu, khanh tướng triều Trần, ban hành lại chính sách thuế phù hợp, công bằng với mọi tầng lớp, từ người giàu đến người nghèo.

Nhiều nhà khoa học, nhiều văn sỹ nước ta đã bỏ công sức nghiên cứu, sưu tầm về Hồ Quí Ly. Đỗ Đình Truật, nhà khoa học – nhà khảo cổ học là một trong những số đó. Ngay từ thuở nhỏ, ông đã say mê và tìm hiểu nhân vật lịch sử Hồ Quý Ly, cho rằng đó là nhân vật anh hùng: “Một kẻ khác người, có tầm vóc thời đại, có công vực dậy, canh tân và bảo vệ đất nước, nhưng tiếc thay vận mệnh ngắn ngủi, để lại mối hoài nghi cho lịch sử…”.

Trước Thành nhà HỒ Cải cách nhưng không gặp Thời Tướng giỏi binh hùng nhưng không có Thế Thành còn đó người đã chân trời góc bể Đau đáu nỗi niềm hai chữ: Lòng dân 2004  -  N.Đ.T

Có thời gian học tại Trung Quốc, Đỗ Đình Truật, người con xứ Quảng Ngãi đã lặn lội, lần tìm dấu vết Hồ Quý Ly và hậu duệ. Ông tin rằng sau khi xâm lược nước ta, bọn giặc Minh đã bắt và lưu đày Hồ Quý Ly và dòng họ Hồ sang Trung Quốc. Bước chân ông đã đi đến rất nhiều nơi, thậm chí cả dinh Lưỡng Quảng tổng đốc Tôn Sĩ Nghị, tư gia tướng giặc Cờ Đen Lưu Vĩnh Phúc, tàng thư cổ của nước Việt ở Côn Minh, Vân Nam… Đến khi lần mò trong Minh sử và Mộc Thạnh cố truyện, Trương Phụ cố truyện (những vị tướng Tàu từng đánh nhau với nhà Hồ)…le lói được chút dấu vết Hồ Quý Ly thì ông phải về nước.

Năm 2004, mặc dù ở độ tuổi 74 nhưng khi nhận được sự tài trợ của một cơ quan cho chuyến đi Trung Quốc tìm mộ Hồ Quý Ly, ông đã không quản tuổi cao, đường xa, vượt qua hàng ngàn kilômet đến nơi lưu đày Hồ Quý Ly. Trong chuyến đi này, ông đã đến núi Lão Hổ Sơn, một cụm gồm ba ngọn núi nhỏ cao khoảng 100m, với diện tích hơn 80ha nằm bên bờ nam sông Dương Tử.

Trên núi, cây cối rậm rạp bao quanh một bãi nghĩa trang cổ vẫn còn được người thời nay chôn cất. Nhưng rất tiếc, giữa rất nhiều bia mộ, ông không tìm ra được chính xác mộ phần của người mà ông hằng ngưỡng mộ và cất công tìm kiếm. Ông Truật đành bồi hồi đào nắm đất trên đỉnh Lão Hổ Sơn, bỏ vào túi nâng niu mang về.

Anh bạn tôi ngoài lý do như ông Truật, còn một lý do khác để anh yêu quí: Thành nhà Hồ nổi tiếng tọa lạc ngay ở quê anh. Vì vậy anh thu thập tất cả những tư liệu liên quan đến Hồ Quý Ly. Có lần anh khoe đã mua được cuốn “Hồ Quý Ly” tiểu thuyết lịch sử của tác giả Nguyễn Xuân Khánh. Anh bảo thật giỏi, tác giả viết cứ như là người đã từng sống ở thời đại đó. Nghe anh kể tôi cũng như hiểu thêm, và yêu quý, quý trọng thêm dòng họ Hồ ở xứ Thanh.

Hồ Quý Ly dòng dõi người Chiết Giang (Trung Quốc) sang Việt Nam và định cư ở huyện Quỳnh Lưu tỉnh Nghệ An. Đời cháu thứ 12 là Hồ Liêm dời đến ở hương Đại Lại, Thanh Hóa làm con nuôi tuyên úy Lê Huấn, từ đấy lấy Lê làm họ mình. Quý Ly là cháu bốn đời của Lê Huấn.

Mộ Hồ Văn Hải ở núi Lão Hổ Sơn, nơi ông Truật cho rằng đó là hậu duệ của Hồ Quý Ly và được chôn trong khu mộ của dòng họ nhà Hồ. Ảnh: TT

Ông làm quan trong triều Trần và rất được tin dùng. Vua Trần Nghệ Tông lại gả em gái là công chúa Huy Ninh cho ông. Năm 1395 Trần Nghệ Tông mất, ông được phong làm Phụ chính Thái sư nhiếp chính nắm trọn quyền hành trong nước.

Chỉ trong thời gian tương đối ngắn, hơn năm năm cuối nhà Trần và chưa đầy bảy năm trị vì của nhà Hồ, những việc làm thực tế của Hồ Quý Ly cho thấy ông đã vạch ra và quyết tâm thực hiện cải cách khắp mọi lĩnh vực: Chính trị, hành chính, quốc phòng, kinh tế, tài chính, văn hoá – tư tưởng, giáo dục, y tế, xã hội… Tư tưởng của ông trong lĩnh vực nào cũng mới mẻ, hành động nào của ông cũng quyết liệt, có tác dụng thúc đẩy xã hội đổi mới.

Nhưng bi kịch lớn nhất của ông, cũng là của lịch sử chính là sự thất bại của một đường lối đổi mới. Đường lối đó đúng nhưng chưa gặp thời.

Vào cuối triều Trần, xã hội đã bộc lộ nhiều mâu thuẫn gay gắt. Vua thì bạc nhược, bất tài vô dụng, nhiều cuộc khởi nghĩa dấy lên chống lại triều đình vì thế ông cương quyết phế bỏ, lập nên nhà Hồ thay thế nhà Trần. Ông có bài thơ nói về tâm niệm của mình: Cũng một duộc vua hèn/ Hôn Đức và Linh Đức/ Sao chẳng sớm liệu đi? Chỉ để người nhọc sức

Có thể nói cuộc “đảo chính cung đình” giành lấy ngôi vua từ tay họ Trần sang họ Hồ là việc làm táo bạo và triệt để nhất trong quá trình cải cách chính trị của Hồ Quý Ly. Chiếm được chính quyền, ông tiếp tục đề ra những biện pháp nhằm dựng dậy chế độ Nhà nước quân chủ đang đi vào chỗ rệu rã, suy sụp…

Ông có những cải cách kinh tế quan trọng như: Hạn điền, hạn nô, phát hành tiền giấy và đổi mới chế độ thuế khóa. Đó là những cải cách tiến bộ nhằm tước giảm thế lực giới quý tộc triều Trần, giải quyết tình trạng kiệt quệ tài chính của triều đình.

Về vǎn hóa, Hồ Quý Ly có hoài bão xây dựng một nền vǎn hóa dân tộc. Ông là vị vua Việt Nam đầu tiên quyết định dùng chữ Nôm, dịch Kinh thư ra nôm để dạy. Ông phản đối lối học sáo rỗng, học vẹt lời nói của cổ nhân. Ông soạn sách “Minh Đạo” đưa ra những kiến giải xác đáng về Khổng Tử và những nghi vấn có cǎn cứ về sách “Luận ngữ”.

Thành nhà Hồ, xây dựng năm 1397 đời vua Trần Thuận Tông (1388-1398). Sử cũ cho biết, thành được xây dựng chỉ trong thời gian ba tháng. Đây cũng có thể coi là một kỳ công trong lịch sử kiến trúc- xây dựng Việt Nam. Cho đến nay chúng ta cũng không biết bằng kỹ thuật nào ông đã đưa được những khối đá nặng hàng tấn xây cổng thành để đến nay vẫn sừng sững “trơ gan cùng tuế nguyệt”.

Về mặt xã hội, Hồ Quý Ly mở “Quảng Tế Thư” một loại bệnh viện công, chữa bệnh bằng châm cứu và lập kho bán thóc rẻ cho người nghèo. Việc ông cho ban hành cân, thước, đấu, thưng, để thống nhất đo lường cũng góp phần làm tǎng thêm giá trị vǎn minh của đời sống xã hội. Về quân sự, trước sự lăm le xâm lược của nhà Minh, Hồ Quý Ly tích cực chấn chỉnh quân đội, xây thành, đóng thuyền chiến. Có thể nói vào thời ấy số lượng và trang bị của quân đội như vậy là rất hiện đại.

Ông thực hiện những cuộc cải cách ấy với một quyết tâm cao, một tài nǎng xuất chúng và một bản lĩnh phi thường, nhưng lại vấp phải những trở ngại rất lớn. Việc làm này vào thời buổi ấy, do ảnh hưởng nặng nề của Tống Nho, có thể nói hầu hết dân chúng trong xã hội – từ giới vương hầu quý tộc, tri thức nho sĩ đến người bình dân – ai ai cũng đều lên án, nguyền rủa,…

Tư tưởng “trung quân” đến thành “ngu trung” quả rất nặng nề. Quần chúng nhân dân không chấp nhận một hành động như vậy. Họ không thấy được triều đại nhà Trần vào cuối đời đã trở nên suy tàn, trở thành lực cản cho sự phát triển. Bi kịch của xã hội, bi kịch của một thời đại, và bi kịch của Hồ Quý Ly cũng chính ở đây. Hành động thay đổi ngôi vua và cải cách là hành động cách mạng nhưng tiếc thay, với ý thức “ngu trung” đó, không phải hành động cách mạng nào cũng được sự ủng hộ.

Trường hợp của Trần Thủ Độ may mắn hơn Hồ Quý Ly. Ông có được thiên thời chính là thời gian. Thời gian để Trần Thủ Độ và vương triều Trần có cơ hội ghi dấu ấn khá dài. Mặc dù hành động “cướp ngôi” của nhà Trần và những hệ lụy còn khủng khiếp và kéo dài hơn. Để củng cố quyền lực nhà Trần, Trần Thủ Độ bên ngoài thì đánh dẹp các sứ quân, bên trong thì sắp xếp quan lại trong triều. Đối với nhà Lý, ông đã giết vua Lý Huệ Tông và thủ tiêu nhiều tôn thất nhà Lý, bắt những người sống sót đổi sang họ Nguyễn và một số họ khác để trừ tuyệt hậu hoạ.

Đường phố Hà Nội mới. Ảnh: Hoàng Huy (VNN).

Lịch sử sẽ còn ghi dấu sự thất bại của Hồ Quý Ly như là bi kịch của một nhân vật, một số phận lịch sử, bi kịch của “cái mới” non trẻ bị thất bại. Nó thất bại bởi cả nguyên nhân bên trong và nguyên nhân bên ngoài, bởi thiếu những nhân tố mà người xưa tổng kết: Thiên thời – địa lợi- nhân hòa.

Khi viết về Hồ Quý Ly, trong bài “Bình Ngô Đại cáo” Nguyễn Trãi đã từng ghi: “Nhân họ Hồ chính sự phiền hà/ Để trong nước lòng dân oán hận/ Quân cuồng Minh đã thừa cơ gây loạn/ Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh”.

Nhân tố bên trong quan trọng nhất chính là lòng người. Thực ra những việc làm của Hồ Quý Ly “chính sự phiền hà” là những cải cách quan trọng, song ngay cả những vị học giả lớn, với tư tưởng “trung quân ái quốc” thời ấy cũng chưa chấp nhận thì làm sao người dân đã có thể hiểu và theo?

Và vì thế, việc cướp ngôi nhà Trần là việc làm “trái đạo” không thể chấp nhận thời bấy giờ.

Soi xét dưới con mắt lịch sử, cả hai việc ấy đều không thể coi là sai trái. Khi một triều đại đã mục rỗng, thối nát thì việc thay thế nó là một quy luật, một tất yếu lịch sử. Tuy nhiên quan điểm “trung quân” của Nho giáo lại không cho phép bất cứ ai hành động như vậy. Và chúng ta đều biết thời đại mà Hồ Qúy Ly sống là thời đại hết sức đề cao Tống Nho.

Còn Trần Thủ Độ phải chăng khi “cướp ngôi”, Phật giáo là “quốc giáo” nên yếu tố “trung quân” được xem nhẹ hơn? Có thể đây là câu hỏi giành cho những người nghiên cứu lịch sử.

Nhưng rõ ràng sự thất bại của Hồ Quý Ly chính là yếu tố lòng dân. Đời sống đương đại, dưới cái nhìn lịch sử khách quan, công tâm, công bằng không hề ảo tưởng qui nỗi đau mất nước là tội của Hồ Quý Ly. Vào thời điểm đó giặc phương Bắc hùng mạnh tràn tới, triều đại nhà Hồ mới được bẩy năm, lại mới bắt tay vào cải cách, mọi cái mới của chính sự còn non yếu, bấy bớt, mất nước là điều không tránh khỏi.

Anh bạn tôi có lý khi mong muốn ở Thủ đô Hà Nội có con đường mang tên Hồ Quí Ly, vì cho dù thất bại, ông vẫn là nhân vật lịch sử can đảm, táo bạo, có nhiều đóng góp cho đất nước. Những ý tưởng đổi mới của ông tuy chưa gặp “thời” và chưa thành hiện thực lúc bấy giờ, nhưng đến đời hậu Lê, đã được nhiều vị vua thực hiện ở nhiều khía cạnh khác nhau…

• Nguyễn Đăng Tấn (Đặng Tiến)

(*) Hà nội gắn biển 31 đường phố mới

UBND thành phố Hà Nội yêu cầu Sở Giao thông Vận tải chủ trì phối hợp với Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch, Sở Xây dựng, UBND quận, huyện… khẩn trương lập kế hoạch gắn biển 31 đường phố mới và điều chỉnh độ dài 3 đường phố, thực hiện phân định ranh giới xong trước ngày 25/7/2008.

Quận Hoàng Mai có 4 đường phố gồm: Phố Tây Trà (cho đoạn hiện là ngõ 532 đường Lĩnh Nam đến đoạn giao cắt với đường vành đai 3), phố Định Công Thượng (cho đoạn từ cầu Lủ đi qua Viện Y học dân tộc Quân đội đến ngõ 217 phố Định Công Thượng), phố Trần Thủ Độ (cho đoạn từ đường vành đai 3 đến khu nhà Nơ5 khu chung cư Pháp Vân, Tứ Hiệp), phố Đặng Xuân Bảng (cho đoạn từ ngã 3 phố Đại Từ – bên cạnh chùa Đại Từ – đến công ty cổ phần Kỹ thuật Thăng Long – Tòa nhà OCT2/ĐN2).

Ý kiến đóng góp và bài vở gửi cho Thư Thăng Long - Hà Nội xin liên hệ với địa chỉ:
kyduyen@vietnamnet.vn

PHẢN HỒI CỦA ĐỘC GIẢ VỀ BÀI VIÊT:

Ho ten: Ngô Văn Hoàng
Dia chi: Hà Nội
E-mail: Hoasua19802000@…
Tieu de: Đúng đắn
Noi dung: Hồ Quí Ly rất xứng đáng có con đường ở Hà Nội mang tên ông. Hồ Quý Ly “cướp” ngôi nhà Trần, cũng giống như Trần Thủ Độ cướp ngôi nhà Lý vậy, tuy  không được lòng người, nhưng dưới triều đại của ông, khoa học và  quân sự phát triển tốt. Dù biết lòng dân không chịu, không theo, khó chống giặc mạnh nhưng cha con Hồ Quí Ly vẫn chống giặc đến cùng, điều đó cũng khiến chúng ta phải kính nể.

Ho ten: abc
Dia chi: HN
E-mail: manhvt@yahoo.com
Tieu de: Về Hồ Quý Ly
Noi dung: “Tôi không sợ giặc, chỉ sợ lòng dân không theo mà thôi”. “Lật thuyền mới biết dân như nước”. Đó là sự đánh giá khách quan nhất về Hồ Quý Ly. Hồ Quý Ly và Trần Thủ Độ có khác nhau rất căn bản: Một thất bại và một thành công.

<!–
D(["mi",8,3,"11d656f5047ac259",0,"0","kyduyen@vietnamnet.vn","kyduyen@vietnamnet.vn","kyduyen@vietnamnet.vn",[[]
,[["me","vuthilan83@gmail.com","11d656f5047ac259"]
]
,[]
]
,”9:58 am (22 minutes ago)”,["vuthilan83@gmail.com"]
,[]
,[]
,[]
,”Nov 4, 2008 9:58 AM”,”Fw: Ho Quy Ly – can mot con duong mang ten ong”,”",[]
,1,,,”Tue Nov 4 2008_9:58 AM”,”On 11/4/08, kyduyen@vietnamnet.vn \u003ckyduyen@vietnamnet.vn\u003e wrote:”,”On 11/4/08, \u003cb class\u003dgmail_sendername\u003ekyduyen@vietnamnet.vn\u003c/b\u003e \u0026lt;kyduyen@vietnamnet.vn\u0026gt; wrote:”,,,,”",”",0,,”\u003c002b01c93e29$2c747260$0804020a@vascvnn\u003e”,0,,0,”Fw: Ho Quy Ly – can mot con duong mang ten ong”,0]
);

//–>

Ho ten: Nguyễn Quốc Tuấn
Dia chi: 303 Đội Cấn Ba Đình Hà Nội
E-mail: phongmayvkt3@yahoo.com.vn
Tieu de: Cần những ý kiến như thế này
Noi dung: Tôi tán thành với bài viết cả về nội dung lẫn ý nguyện cần có một con đường mang tên ông, cũng nhân đây tôi thấy còn nhiều danh nhân khác mà chúng ta chưa có đường nào đặt tên.

Ho ten: Phạm Tôn Gia

Dia chi: HN

Email: tuanxichlong@…

Tieu de: Một nhân vật canh tân sống mãi.

Noi dung: Hồ Quý Ly, vị vua đầu tiên có tư tưởng và việc làm canh tân xã hội. Thất bại trong chống giặc phương Bắc âu cũng là lẽ thường của các triều đại phong kiến Việt Nam. Rất mong các nhà sử học nghiên cứu nhiều hơn nữa về nhà Hồ để cho toàn dân nhìn nhận rõ hơn nữa về một giai đọan lịch sử của dân tộc mình. Cám ơn tác giả bài viết về những thông tin bổ ích.

Ho ten: Giang
Dia chi: giang@yahoo.com
Noi dung: Tôi là người rất thích lịch sử Việt Nam, tôi tiếc vì lịch sử VN chưa được đưa lên phim ảnh nhiều. Cảm ơn tác giả bài báo đã giúp cho người đọc hiểu được hơn về ông Hồ Quí Ly, tôi cũng cho rằng Hồ Quí Ly là nhân vật lịch sử nổi tiếng, một nhân vật dám làm chịu trách nhiệm trước lịch sử để mong muốn đất nước tốt hơn. Tôi đồng tình với ý kiến của tác giả là Hồ Quí Ly đã không gặp thời, và cái quan trọng nhất là không có được sự ủng hộ của nhân dân thời đó với ý thức “ngu trung”. Nhưng xét theo mọi khía cạnh vì đất nước thì Hồ Quí Ly xứng đáng được lịch sử trân trọng và đánh giá cao, dù triều chính của ông chỉ tồn tại được bảy năm nhưng đã có những chuyển biến tích cực về cách điều hành xã hội mà về sau thời Hậu Lê đã áp dụng. Hồ Quí Ly đã làm rất đúng khi tước bỏ quyền lực nhưng nhu nhược và rệu rã của triều đình cuối nhà Trần, và đó cũng là điều tất yếu của qui luật. Nên tôi nghĩ trong thời đại này, các nhà hoạch định xã hội và lịch sử phải có cái nhìn đúng đắn về Hồ Quí Ly, đánh giá đúng công lao của ông. Tên ông xứng đáng được vinh danh ở một đường phố Thủ đô.

Ho ten: Thái Nguyên
Dia chi: Hà Nội
Email: xavinguyen89@…
Tieu de: Cần được công nhận như thế!
Noi dung: Không những cần có con đường mang tên Hồ Quý Ly mà những cống hiến của ông cho lịch sử Việt Nam cũng cần được chúng ta nhìn nhận đúng đắn, cũng như những gì nhà Nguyễn làm cho lịch sử Việt Nam đã được Nhà nước và nhân dân ta đánh giá công bằng để những công trạng của nhà Nguyễn được trả về đúng vị trí mà nó cần có.Tuy cũng có những khiếm khuyết như những triều đại khác trong lịch sử, nhưng công trạng của nhà Nguyễn đối với lịch sử Việt Nam là không thể phủ nhận. Như mở mang bờ cõi về phưong nam để bây giờ mới có nước Việt Nam hình chữ S, hay hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa…Thế nên theo tôi những vấn đề lịch sử thuộc về nhà Hồ hay nhà Nguyễn cần được thời đại này nghiêm túc đánh giá trung thực, công bằng, khách quan.

Ho ten: Ngô Quang Hiệp
Dia chi: 309/6 Huỳnh Văn Bánh, P11, QPN, TP.HCM
Email: hiep.ngo@…
Noi dung: Tư tưởng và hành động cải cách của Hồ Quí Ly quả là đáng khâm phục. Chỉ tiếc là có thể ông chưa “gặp thời”. Tôi cũng đồng tình là Hà Nội nên có con đường mang tên vị vua này. Không rõ ở TP. Thanh hóa đã có con đường nào mang tên ông chưa nhưng tại TP. Vũng Tàu đã có đường Hồ Quí Ly ở khu vực Bãi Sau. Về việc tìm mộ của Hồ Quí Ly nếu có những người tâm huyết như Đỗ Đình Truật thì với sự giúp đỡ về kinh phí của những người yêu Hồ Qúy Ly, tôi tin chắc là có thể tìm được mộ vị vua họ Hồ.

Ho ten: gdp2028
Dia chi: 123
Email: gdp2028@…
Tieu de: Nên có một con đường
Noi dung: Thành phố Vũng Tàu cũng đã có một con phố mang tên Hồ Quý Ly. Thăng Long Hà Nội nên lấy tên ông đặt cho một  đường phố mới.

Ho ten: Nguyễn Thanh Hải
Dia chi: 115 Doãn Kế Thiện-Mai Dịch-Cầu Giấy-Hn
Email: hotro_ng@…
Tieu de: Con đường mang tên Hồ Quý Ly
Noi dung: Chúng ta không có quyền phán xét lịch sử. Tôi tìm hiểu lịch sử vì trong đó có những bài học hữu ích. Con đường mang tên Hồ Quý Ly rất nên có. Con người ông là của lịch sử và nên ghi nhớ cho mai sau

Ho ten: Lê Quang
Dia chi: TP Đồng Hới Quảng Bình
Email: quang0272@…
Tieu de: Cần có một con đường mang tên Hồ Quý Ly
Noi dung: Tôi rất tâm đắc với nội dung bài viết của anh Nguyễn Đăng Tấn. Tôi đã từng đến Thanh Hoá và thăm Thành nhà Hồ, đó là một địa chỉ văn hoá, lịch sử. Qua tìm hiểu sử sách, tôi được biết mặc dù Hồ Quý Ly đã không thành công trong công cuộc cách tân nước Việt thời phong kiến, nhưng tư tưởng đổi mới của ông rất đáng trân trọng. Nhà Hồ chỉ tồn tại trong khoảng thời gian ngắn ngủi cũng đã vạch ra nhiều chính sách đổi mới mà bây giờ tôi thấy vẫn còn tính thời sự. Tôi không thể biết hết những tên đường, tên phố đã đặt trên Thủ đô Hà Nội, thiết nghĩ nếu chưa có một con đường nào mang tên Hồ Quý Ly thì việc đặt tên ông cho một con đường là hết sức cần thiết. Qua đó để giáo dục cho thế hệ mai sau nhớ biết đến ông và học ở ông những tư tưởng đổi mới, hiểu thêm lịch sử của dân tộc Việt

Nam ta.

Ho ten: PoteyTau
Dia chi: 7/3 Cầu Bính Hải Phòng
Email: vietanh1976kts@…
Tieu de: Nhẽ ra phải đề cập đến từ lâu rồi!
Noi dung: Tôi cũng là môt người thuộc “trường phái” công nhận công lao của Hồ Quý Ly. Ôi! nếu như ngày đó mà không có tư tưởng “ngu trung” thì biết đâu đó nước Việt ta đã trở thành một nước hùng mạnh về kinh tế và quân sự. Cho đến bây giờ tôi cũng không hiểu tại sao những ”ngu trung” thời bấy giờ chỉ vì phản đối chính sách của Hồ Quý Ly mà không sắn tay vào bảo vệ đất nước khi có giặc ngoại xâm, làm cho nước ta rơi vào cảnh lầm than một thời gian dài, kéo theo hệ luỵ bao nhiêu năm sau đó. Chắc chắn nhà Minh thời bấy giờ tấn công nước ta một cách nhanh chóng như vậy bởi vì họ đã nhận ra mối hiểm hoạ từ một con người có tầm nhìn chiến lược sáng suốt như Hồ Quý Ly, nếu họ chỉ chậm khoảng 5 năm nữa thôi thì chưa chắc nước ta đã thất thủ.Tiếc thay!! Dù gì thì ta cũng nên công nhận sự thật, không nên để mối hoài nghi lịch sử – mà sự hoài nghi này theo con đường của dân gian chứ không phải chính sử làm mai một đi một tài năng cũng thuộc hàng kiệt xuất của lịch sử dân tộc.

Posted in Cuộc sống, Tin tức ]]> http://ilivevn.wordpress.com/2008/11/05/h%e1%bb%93-quy-ly-c%e1%ba%a7n-m%e1%bb%99t-con-d%c6%b0%e1%bb%9dng-mang-ten-ong/feed/ 0 noob http://ilivevn.wordpress.com/2008/11/05/ch%e1%bb%a7-t%e1%bb%8bch-lien-doan-lu%e1%ba%adt-s%c6%b0-ph%e1%ba%a3i-la-lu%e1%ba%adt-s%c6%b0-danh-ti%e1%ba%bfng/ http://ilivevn.wordpress.com/2008/11/05/ch%e1%bb%a7-t%e1%bb%8bch-lien-doan-lu%e1%ba%adt-s%c6%b0-ph%e1%ba%a3i-la-lu%e1%ba%adt-s%c6%b0-danh-ti%e1%ba%bfng/#comments Tue, 04 Nov 2008 18:48:24 +0000 noob http://ilivevn.wordpress.com/?p=492 ]]> Bên lề hội thảo “Nhiệm vụ và vai trò của đoàn Luật sư trên quan điểm quốc tế” diễn ra tại Hà Nội ngày 3 và 4/11, VietNamNet trao đổi với ông Henrik Rothe, Tổng thư ký Đoàn Luật sư và Cộng đồng Luật Đan Mạch và bà Anne Ramberg, Tổng thư ký Đoàn Luật sư Thụy Điển về việc nâng cao vai trò của luật sư Việt Nam trong xã hội

Tỷ lệ luật sư ở VN còn thấp

Việt Nam hiện có khoảng 4.000 luật sư so với dân số 86 triệu dân, tức trung bình khoảng 20.000 dân có một luật sư. Ở Đan Mạch và Thụy Điển, con số này là bao nhiêu? Vai trò luật sư đã được thể hiện như thế nào?

TTK Đoàn Luật sư và Cộng đồng Luật Đan Mạch Henrik Rothe: Nhà nước phải đảm bảo người nghèo cũng có thể tiếp cận  dịch vụ luật sư. Ảnh: XL

Ông Henrik Rothe: Dân số Đan Mạch là 5 triệu và đội ngũ luật sư có 5.000 người. Nhưng điều quan trọng không phải chỉ nhìn ở số lượng mà phải nhận thức luật sư cần thiết cho không chỉ doanh nghiệp mà cả những người bình thường.

Chi phí dịch vụ luật sư không rẻ mà rất đắt đỏ. Để thúc đẩy pháp quyền, một nhà nước phải có hệ thống pháp lý để đảm bảo người nghèo cũng có thể tiếp cận dịch vụ luật sư.

Doanh nghiệp sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ luật sư vì đơn giản là trong nền kinh tế toàn cầu, cạnh tranh, tư vấn pháp lý giúp bổ trợ doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, đem lại lợi nhuận tốt.

Nhưng với những người thông thường thì tiếp cận dịch vụ luật sư có thể giúp họ tiếp cận pháp quyền. Luật sư phải làm điều đó. Thậm chí có công việc họ sẵn sàng phục vụ miễn phí.

Bà Anne Ramberg: Thụy Điển có 4.500 luật sư nhưng dân số chỉ có 9,8 triệu người. Nếu so sánh, 1 luật sư ở đất nước chúng tôi phục vụ trung bình 2.279 người. Quả thực, nếu dân số 86 triệu dân mà chỉ có 4.000 luật sư là một tỷ lệ cực kỳ thấp.

Trong khi đó, tỷ lệ dân số trẻ ở Việt Nam rất cao. Tôi muốn nói nếu  không có bộ quy tắc độc lập, sự độc lập của bộ máy tư pháp cũng như sự độc lập của luật sư, sẽ rất khó để đảm bảo thực hiện một nhà nước pháp quyền.

Một nhà nước pháp quyền phải có tòa án độc lập, luật sư độc lập cũng như cơ quan hành pháp để đảm bảo rằng không có tham nhũng. Đảm bảo không có tham nhũng là một trong những nhiệm vụ của nhà nước pháp quyền.

10 năm để trở thành luật sư độc lập

Phải đảm bảo sự độc lập của luật sư. Ảnh: XL

Ông/bà nhấn mạnh yếu tố độc lập của luật sư có vai trò quan trọng trong việc góp phần đảm bảo thực hiện nhà nước pháp quyền. Trong khi đó, ở Việt Nam có thực trạng để trở thành luật sư lại khá đơn giản, thậm chí dễ dãi. Ở Đan Mạch và Thụy Điển thì như thế nào?

Bà Anne Ramberg: Ở Thụy Điển, để trở thành một luật sư độc lập, trước tiên bạn phải được đào tạo 5 năm trong trường Đại học về luật học.

Sau khi tốt nghiệp, bạn phải đến thực tập bắt buộc ở một hãng luật trong vòng 5 năm nữa. Sau đó, bạn phải tham gia một kỳ thi sát hạch. Kế đó mới được nộp đơn thi gia nhập làm thành viên của Đoàn luật sư Thụy Điển.

Nhưng để được chính thức được hành nghề độc lập, bạn phải chứng minh sự chuyên nghiệp, phải đưa ra được thư giới thiệu chứng thực năng lực của các tòa án, các luật sư mà bạn đã làm việc, liên lạc trong suốt thời gian 5 năm thực tập. Tất nhiên bạn phải không bị phê phán, chê trách nhiều. Hoàn thành kỳ thi của Đoàn luật sư, bạn có thể trở thành thành viên và làm việc độc lập. Chúng tôi rất coi trọng bảo vệ danh hiệu luật sư.

Ông Henrik Rothe: Thời gian thực tập sau tốt nghiệp ở Đan Mạch chỉ kéo dài 3 năm nhưng sau đó để trở thành luật sư độc lập thì cũng phải thi vào Đoàn Luật sư và Cộng đồng Luật. Luật sư trẻ sẽ phải đến tòa để thẩm phán hoặc các luật sư trưởng kiểm tra, xem xét liệu bạn có đủ năng lực làm nghề không.

Việt Nam đang chuẩn bị gấp rút ra mắt Liên đoàn Luật sư nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giám sát việc tuân theo Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp của luật sư. Theo kinh nghiệm của ông/bà, những người đứng đầu hiệp hội, tổ chức về nghề luật sư thường phải có kinh nghiệm bao nhiêu năm?

Bà Anne Ramberg: Chúng tôi không có quy định rõ về tiêu chuẩn lãnh đạo nhưng thường phải là luật sư có kinh nghiệm cao, có danh tiếng. Trước khi ngồi ở vị trí Tổng thư ký, tôi đã hành nghề trong hãng luật 23 năm và giờ tôi đã làm trong Đoàn luật sư 8 năm.

Ông Henrik Rothe: Tôi không là luật sư khi tôi đảm nhận vị trí Tổng thư ký nhưng tôi từng là thẩm phán. Riêng vị trí Chủ tịch Đoàn Luật sư thì chắc chắn phải là luật sư. Ở Thụy Điển, Tổng thư ký có thể phát ngôn trên báo chí nhưng ở Đan Mạch vị trí phát ngôn phải là Chủ tịch.

Khi Việt Nam chuẩn bị thành lập Liên đoàn Luật sư toàn quốc cũng có nghĩa là Liên đoàn sẽ được chấp thuận trong cộng đồng pháp lý quốc tế. Nhưng để được chấp thuận, luật sư Việt Nam phải đảm bảo những chuẩn mực nhất định, độc lập, phục vụ theo nguyên tắc, điều lệ của mình. Các đoàn luật sư thế giới sẵn sàng trao đổi kinh nghiệm và nếu Việt Nam muốn gia nhập cộng đồng quốc tế, Việt Nam phải đảm bảo được những chuẩn mực quốc tế.

Dưới đây là một bài viết của năm rồi nên mới có câu “60 năm đã trôi qua”, tuy nhiên để kỷ niệm ngày 2-9, xin post lại bài này.

(Dân trí) – Đã 60 năm trôi qua, đất nước ta cũng đã trải qua 20 năm đổi mới. Giờ đây nhìn lại bản Hiến pháp đầu tiên năm 1946, chúng ta mới thật kinh ngạc là tại sao vào thời điểm xa xôi, phôi thai đó của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ, mà nước ta có thể làm ra được bản Hiến pháp tiến bộ, dân chủ đến như vậy, mà bản Hiến pháp 1992 ngày nay còn nhiều điểm thua kém?

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm (9/11/1946 – 9/11/2006) ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên này, Dân trí xin giới thiệu bài viết của CTV Minh Tuấn, từ Tokyo (Nhật Bản).

Ngày mồng 2 tháng 9 năm 1945, nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được thành lập. Ngay sau đó, Bác Hồ đã chỉ đạo việc bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam non trẻ. Ngày mồng 6 tháng 1 năm 1946, cả nước đã tham gia cuộc Tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội đầu tiên. Và 2 tháng sau, ngày mồng 2 tháng 3 năm 1946, Kỳ họp đầu tiên của Quốc Hội Khóa 1 đã họp tại Nhà Hát Lớn thành phố Hà Nội. Kỳ họp này chỉ diễn ra trong 1 ngày. Vào cuối ngày đó, Quốc hội đã bầu ra Ban dự thảo Hiến Pháp đầu tiên, gồm 11 vị, như Trần Duy Hưng, Tôn Quang Phiệt, Nguyễn Đình Thi, Cù Huy Cận, Nguyễn Thị Thục Viên, Đào Hữu Dương… Bác Hồ kiêm Trưởng ban Dự thảo hiến pháp. 8 tháng sau, vào ngày mồng 9 tháng 11 năm 1946, tại Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa 1, Quốc hội đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, còn gọi là Hiến pháp năm 1946.

Từ năm 1946 đến nay, nước ta đã có thêm 3 bản Hiến pháp nữa là Hiến pháp 1959 (còn gọi là Hiến pháp 1960, vì nó được thông qua ngày cuối năm 31 tháng 12 năm 1959, và ngày hôm sau, mở đầu năm 1960, thì công bố), Hiến pháp 1980 và Hiến pháp hiện nay 1992.

Hiến pháp 1946 rất ngắn gọn, chỉ có 70 điều, với Lời nói đầu chỉ có 26 dòng, 235 chữ. Hiến pháp thứ 2 năm 1959 có 112 điều, Lời nới đầu dài tới 127 dòng, khoảng 1500 chữ. Hiến pháp thứ 3 năm 1980 có tới 147 điều, Lời nói đầu dài tới 164 dòng, khoảng 1900 chữ. Hiến pháp hiện nay năm 1992 có 147 điều, Lời nói đầu đã gọn lại còn 52 dòng, khoảng 600 chữ.

Điều 10 của Hiến pháp 1946 nói rất rõ về quyền công dân: – “Công dân Việt

Nam có quyền: Tự do ngôn luận, Tự do xuất bản, Tự do tổ chức và hội họp, Tự do tín ngưỡng, Tự do cư trú, đi lại trong nước và ra nước ngoài”.

Đến Hiến pháp năm 1959, Điều 25 quy định: -“Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có các quyền tự do ngôn luận, báo chí, hội họp, lập hội và biểu tình. Nhà nước bảo đảm những điều kiện vật chất cần thiết để công dân được hưởng các quyền đó”.

Điều 28 quy định: – “Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hòa có quyền tự do cư trú và đi lại”. Hiến pháp 1959 bỏ đi quy định về “Tự do xuất bản” và “Tự do ra nước ngoài” của Hiến pháp năm 1946. Nhưng lại có tiến bộ ở quy định “Nhà nước bảo đảm những điều kiện vật chất cần thiết để công dân được hưởng các quyền tự đó”.

Hiến pháp năm 1980, Điều 67 ghi về quyền công dân cũng giống như Hiến pháp năm 1959, nhưng có thêm một đoạn ràng buộc rằng các quyền đó “phù hợp với lợi ích của chủ nghĩa xã hội và nhân dân”. Phía cuối Điều 67 này còn có đoạn như cảnh cáo: “Không ai được lợi dụng các quyền tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích của Nhà nước và của nhân dân”.

Hiến pháp năm 1992 cũng quy định về quyền công dân như Hiến pháp 1959 và 1980, nhưng không có quy định về “Nhà nước bảo đảm những điều kiện vật chất cần thiết để công dân được hưởng các quyền đó”. Và điều đặc biệt ở Hiến pháp 1992, là ở các quy định về quyền công dân, thường có các đoạn kết ràng buộc “theo quy định của pháp luật”. Điều đó có nghĩa là Hiến pháp phải tuân theo luật pháp. Như thế là trái với bản chất của Hiến pháp. Bản chất của Hiến pháp là đạo luật gốc, là đạo luật đứng trên tất cả các đạo luật, mọi đạo luật ban hành ra đều phải tuân theo Hiến pháp. Nếu luật ban hành trái Hiến pháp thì luật đó không có giá trị, phải bị hủy bỏ. Đó là bản chất của Hiến pháp.

Hiến pháp 1946 không hề có quy định nào như thế. Khi cần một đạo luật để thi hành các quy định của Hiến pháp, thì Hiến pháp 1946 viết như sau, ví dụ ở Điều 61: – “Nhân viên Hội đồng nhân dân và Ủy ban hành chính có thể bị bãi miễn. Cách thức bãi miễn sẽ do luật định”. Viết như thế này, là luật phải tuân theo Hiến pháp. Nhưng viết như Hiến pháp 1992, ví dụ như Điều 69: – “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí; có quyền được thông tin; có quyền hội họp, biểu tình theo quy định của pháp luật”, thì có nghĩa là Hiến pháp phải tuân theo luật. Thậm chí tuân theo nghị định, thông tư…

Hiến pháp 1946 quy định: “Trường tư được mở tự do và phải dạy theo chương trình nhà nước” – Điều 15. Các Hiến pháp sau của ta đều không có quy định này.

Điều 45 của Hiến pháp 1946 quy định: “Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa chọn trong Nghị viện nhân dân”, tức trong Quốc hội. Điều 47 quy định “Chủ tịch nước Việt Nam chọn Thủ tướng trong Nghị viện”. Và “Thủ tướng chọn các bộ trưởng trong Nghị viện và đưa ra Nghị viện biểu quyết toàn thể danh sách”. Hiện nay việc bầu chọn lãnh đạo đều do Đảng làm, và chỉ đưa ra mỗi chức danh 1 ứng cử viên để Quốc hội bầu. Chủ tịch nước không được quyền chọn Thủ tướng và Thủ tướng không được quyền chọn bộ trưởng. Chủ tịch nước, Thủ tướng chỉ làm người giới thiệu các ứng cử viên.

Điều 54 Hiến pháp 1946 quy định: “Bộ trưởng nào không được Nghị viện tín nhiệm thì phải từ chức…. Nội các mất tín nhiệm thì phải từ chức”. Hiến pháp hiện nay không có quy định này.

Việc sửa đổi Hiến pháp cũng được Hiến pháp 1946 quy định theo nguyên tắc quyền lực thuộc về nhân dân. Điều 70, điều cuối cùng, quy định về Sửa đổi Hiến pháp: “Những điều thay đổi khi đã được Nghị viện ưng chuẩn thì phải đưa ra toàn dân phúc quyết”. Hiến pháp hiện nay không có quy định này. Hiện nay nhân dân cũng được tham gia thảo luận, góp ý cho việc xây dựng Hiến pháp, nhưng mang nặng tính hình thức.

Nhiều nhà nghiên cứu, nhiều chuyên gia làm luật của ta đã nhận định: “Hiến pháp 1946 là bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta, là một bản Hiến pháp dân chủ, tiến bộ không kém một bản Hiến pháp nào trên thế giới. Nó là bản Hiến pháp mẫu mực trên nhiều phương diện”. Cho đến hiện nay, không có bất cứ ý kiến nào nói bản Hiến pháp 1946 là lạc hậu.

Rất tiếc do nhưng điều kiện lịch sử, nên bản Hiến pháp 1946 đã chưa được công bố thi hành, hoặc chỉ được thi hành với một số nội dung, trong một thời gian ngắn.

Hiện nay Đảng đang lãnh đạo nhân ta tiếp tục con đường đổi mới. Nhìn lại bản Hiến pháp 1946 để thấy trong sự nghiệp đổi mới, luôn luôn có tính kế thừa và rất nhiều điểm tiến bộ trong Hiến pháp 1946 cần phải được xem xét để có những vận dụng táo bạo. Nhất là trong giai đoạn Việt Nam đang hội nhập mạnh mẽ với thế giới thì bản Hiến pháp dân chủ và tiến bộ này càng cần phải được đưa ra trưng cầu ý kiến nhân dân, chắc sẽ có nhiều ý kiến tốt.

Các bản hiến pháp ra sau xuất hiện từ khi chúng ta đưa đất nước “tiến nhanh tiến mạnh lên xã hội chủ nghĩa”. Nay thì cũng đã 20 năm đổi mới rồi, Đảng cũng không còn “kiên định” theo chủ nghĩa Mac-Le nữa, mà đang noi theo tư tưởng Bác Hồ. Hiến pháp 1946 cũng do Bác góp công xây dựng nên, tuy có sự tiếc nuối vì lịch sử mà dân tộc VN ta không sử dụng bản hiến pháp này 61 năm (được cho rằng dân chủ không thua kém bất kỳ nước nào), nhưng bây giờ khôi phục cũng đâu có muộn.

Hòa giải là gì? Là quên đi chuyện cũ xoá bỏ hận thù giữa hai bên. Khi đã nói đến hoà giải thường là giữa hai bên và có một bên thứ ba có uy tín, để khuyên răn phân tích lợi hại cho hai bên kia. Khi vợ chồng bất hoà, người hoà giải là cha mẹ chồng (hoặc vợ). Khi lối xóm bất hòa thì người hoà giải thường là các bô lão có uy tín trong xóm làng.

Về nguyên tắc thì người hoà giải thường không bênh vực cho bên nào, cũng thường lờ đi là ai đúng ai sai mà chỉ nói điều hơn lẽ thiệt .Chuyện vợ chồng thì “chín bỏ làm mười”, “Một câu nhịn chín câu lành”, “Chồng giận thì vợ bớt lời, Cơm sôi bớt lửa, ngàn đời không khê”. Đối với hàng xóm thì :” Bán bà con xa, mua láng giềng gần”, nhịn để “tối lửa tắt đèn có nhau”.

Có thể nói một quy trình như sau:

- Bất hòa.

- Cử người ra hòa giải.(người có uy tín)

- Lợi ích của hòa giải.(lối xóm bình yên, vợ chồng hòa thuận)

- Lý lẽ đưa ra để hoà giải (các thành ngữ, ca dao có giá trị của ông bà)

- Hoà giải thành hoặc không thành.

2/Hoà giải dân tộc cũng có một quy trình như vậy:

a/ Bất hoà : do lịch sử mà sinh ra bất hoà. Có nhiều người tưởng rằng hoà giải dân tộc tức là phải “làm hòa” với cộng đồng người hải ngoại. Bất hòa của dân tộc lớn hơn nhiều, theo thiển ý của tôi là :

- Việc nhìn nhận công, tội của triều Nguyễn đối với Tổ Quốc.

- Việc bất đồng với các dân tộc ít người.

- Công cuộc cải cách ruộng đất.

- Cuộc chiến Tết Mậu thân

- Cuộc cải tạo thương nghiệp sau 75, dẫn đến nạn boat people

- Việc cải tạo người của chế độ miền nam sau năm 75.

b/Cử người ra hoà giải:

- Đương nhiên vấn đề bất hòa do lịch sử, thì phải do các nhà sử học hòa giải thôi.

c/ Lợi ích của hòa giải:

Một đất nước luôn tiềm tàng những bất hòa, nếu không hoà giải được sẽ nảy sinh ra nội chiến hoặc dẫn đến việc cát cứ của các phe phái. Như hiện nay là bất đồng của hai phe hồi giáo ở Iraq, các phe phái ở miền Nam Thái Lan hay Afghanixtan.

Người Việt Nam ta dùng chữ “đồng bào” để nói về người cùng một nước, tức là trong cùng một bọc trứng của bà Âu Cơ mà nên người Lạc Việt. Đã là người Việt thì ai cũng muốn nước Việt Nam cường thịnh so với năm châu, không ai có thể hiếp đáp nước ta được. Trước hết người Việt phải đồng lòng chung sức xây dựng đất nước.

d/ Lý lẽ để đưa ra hoà giải:

Đây mới là vấn đề khó, bởi vì chúng ta có quyền tự do ngôn luận thì chúng ta có quyền nói. Nhưng mà sự hòa giải như trên đã nói là phải lờ đi ai đúng, ai sai. Cứ nếu mạnh ai cứ nói theo ý mình thì biết chừng nào mới hoà giải.

Thử nghĩ xem, cũng cùng là “đồng bào”, mà cứ đến ngày 30-4 thì “đồng bào trong nước” gọi là “ngày giải phóng miền Nam”, còn “đồng bào hải ngoại” thì gọi là “ngày Quốc hận”.

Báo chí trong nước thì ra rã những chiến công cũ, giết người này giết người kia.

Mà đâu phải chỉ có vậy, có một trường trung học ở tỉnh nọ, có ngày truyền thống, thế là năm nào vị chủ tịch Tỉnh cũng kể lại chiến công từ hồi ổng còn học ở đây. Chiến công đó là “ông từng tham gia vào vụ giết tên Việt Gian tên là X, ở ấp Y, xã X..”. Thế là có một vị cựu học sinh đầu bạc ngồi ở dưới lẩm bẩm: “ thì ra là mày giết ba tao” . Than ôi, oán thù biết chừng nào cho hết.

Mới đây báo Tuổi trẻ đang có loạt bài “ Nhà lao thiếu nhi đà lạt ngày ấy” (http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=218160&ChannelID=7)

Trong đó có đoạn: “Buổi tối năm 1969, khi xã trưởng đang họp thì tổ của Đặng Ngọc Chúng gồm ba thiếu niên thực hiện một nhiệm vụ đặc biệt: thủ tiêu xã trưởng hại dân. Anh Chúng kể: “Mỗi người bỏ trong túi năm trái lựu đạn mini, áp sát vào căn phòng đang họp, mọi người cứ nghĩ là trẻ nhỏ chẳng buồn để ý, thế là ra tay”. Cuộc ám sát làm chết ba người, sáu người khác bị thương, trong đó có xã trưởng, làm tan rã bộ sậu của xã trưởng. Nhưng Chúng không kịp chạy thoát, bị tòa án quân sự kết án năm năm tù giam vì “tội chống phá quốc gia”.

Vậy thì có thể từ bài báo này mà con em của “chết ba người, sáu người khác bị thương” đã có thể trả được “thù cha chưa trả” rồi. Oán thù lại nối oán thù.

Như vậy, nếu nhìn nhận được tầm quan trọng của “hoà giải dân tộc” thì Quốc hội chúng ta phải có luật về “hòa giải dân tộc” . Trong đó nêu rõ điều gì có thể nói và không nên nói. Cho là bài báo của Tuổi Trẻ mục đích là nêu gương thiếu niên anh hùng đi, thì cũng nên giấu cái tên Đặng Ngọc Chúng đi chứ.

e/ Hòa giải thành hoặc không thành:

Tất nhiên có khi hoà giải thành, mà có khi cũng không thành. Đó là do khả năng của người hoà giải mà cũng có thể hai người kia quá cố chấp. Tuy nhiên thông thường là người Việt Nam rất chuộng hòa bình, phần đông họ muốn hoà giải. Quan trọng là “nhà hòa giải” phải đưa ra được “lý lẽ của hòa giải” và “lợi ích của hoà giải” một cách thuyết phục.

Saigon by night

Các ông có thể thành lập ở đâu cũng được, nhưng ở VN thì nhất định không được. Cái thành quả của đất nước ngày nay không phải do ông mà có. Ở VN chúng tôi đã quen có Đảng CS lãnh đạo rồi. Đến nỗi chỉ cần nói Đảng thôi là nhân dân VN biết là nói ai rồi. Ngay cả các áp phích ca ngợi Đảng ngoài đường người ta cũng chỉ nhắc một chữ Đảng thôi. Như vậy Đảng của ông muốn đánh lận con đen, không tốn công chút nào mà đi vào lòng quần chúng à?. Rồi mấy ông sẽ cho sửa đổi cái gì có chữ Đảng thành Đảng Chủ Dân, tất nhiên là sẽ dùng tiền thuế của chúng tôi theo tiêu chí của các ông.

Đủ lắm rồi, đừng có lấy tiền của chúng tôi ra hoang phí nữa. Mấy người thành lập Đảng CD thì tự lấy tiền của mình ra mà xài. Muốn ca ngợi mình thì quyên góp lại, tại sao lại muốn dùng tiền của dân. Mấy ông nên nhớ ở VN cái gì cũng của nhân dân : Nghệ sĩ ND, tòa án ND, Công An ND. Riêng chỉ có kho bạc là Kho Bạc Nhà Nước, nên nhớ là của Nhà nước chứ không phải là của Đảng Chủ Dân các ông rồi muốn xài sao thì xài.

1/ Ảnh hưởng tới các khẩu hiệu và các ngày lễ:

Rồi mỗi khi đến tháng 11, nhân ngày thành lập Đảng CD mấy ông sẽ quy động xe của CA dẫn đường cho các em thiếu nhi chạy vòng vòng phố xá, cờ hoa rợp trời , phát loa inh ỏi :”Mừng Đảng Chủ Dân quang vinh, mừng đất nước đổi mới”. Xe cộ, xăng nhớt là của nhân dân mấy ông định xài chùa hả?

Rồi mai mốt mỗi khi xuân về, khu phố tôi treo băng rôn :” Mừng Đảng, Mừng Xuân” thì ông cũng ăn ké theo hả?

Hổng được đâu, cái đó hổng được đâu.

Nhất định tôi sẽ bắt khu phố tôi sửa lại thành :” Mừng Đảng Cộng Sản, Mừng Xuân”. Hơi tốn kém một chút, nhưng không thể để nhân dân hiểu lầm là khu phố tôi ca ngợi cái Đảng mắc dịch của ông. Trời ơi, nước VN có biết bao nhiêu là khu phố, vậy thì tốn thêm giấy vàng và vải đỏ biết bao nhiêu mà nói, chưa kể hồ dán nữa.

2/Nguy cơ làm thay đổi nhiệm vụ của Quân Đội và lực lượng Dân Quân Tự Vệ:

Bao nhiêu đó chỉ là chuyện nhỏ, cái Đảng Chủ Dân của mấy ông còn gây ra rối loạn ở cấp cao hơn nữa. Ở Quân Đội của chúng ta có slogan như sau: “Trung với Đảng, Hiếu với Dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua” từ mấy chục năm nay rồi. Bây giờ ông thành lập ra Đảng mới thì cái slogan đó bỏ đi à, hay là ông muốn QĐ phải trung với ông luôn. Tuổi của ông bằng mấy tuổi đầu mà bắt Quân Đội phải trung với ông. Ông biết Bác Võ Nguyên Giáp năm nay mấy tuổi rồi không mà lập lờ hỗn láo. Quân Đội VN chỉ làm mỗi nhiệm vụ là giữ vững biên cương, hải phận, lớn nhất quân đội là Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng, vị này không bị chi phối bởi bất cứ lực lượng nào hết. Cứ ai xâm lấn bờ cõi là ổng đánh, đánh tới chết thôi. Bao nhiêu đó chưa đủ, QĐ VN còn phải đánh các lực lượng muốn xâm hại đến lợi ích, đến sự vững bền muôn năm của Đảng (chính xác là Đảng CS của chúng tôi).

Như vậy khi ông lập Đảng Chủ Dân, QĐ của ta sẽ thay đổi Slogan, để chỉ ra mình trung với Đảng nào , nếu không các tướng ở QĐ sẽ tưởng là phải bảo vệ Đảng CD của ông thì loạn mất. Mặc dù nếu đọc thành ” Trung với Đảng CS Việt Nam, Hiếu với Dân…” thì nghe không được thuận lắm.

Để tránh cảnh nồi da xáo thịt có thể xảy ra do sự điên rồ của ông, tôi kính đề nghị Bộ Chính Trị phải họp khẩn cấp để tập trung quyền lực về cho Đảng của chúng ta. Gom chung 3 chức cao nhất về cho một người: Tổng Bí Thư, Chủ Tịch Nước, Tổng Tư Lệnh Quân Đội (Giống như TQ có ông Hồ Cẩm Đào đang giữ cả 3 chức và TQ đang phát triển như vũ bão với nền chính trị vững bền)

3/ Làm hao tổn giấy mực và công sức của Nhà nước:

Biết bao nghị định, nghị quyết, pháp lệnh vì cái Đảng ngu xuẩn của ông mà cần phải rà soát lại để tránh nhầm lẫn. Thí dụ như quy định Pháp lệnh Dân Quân Tự vệ điều 7 cũng phải sửa lại:

Điều 7: Lực lượng dân quân tự vệ có những nhiệm vụ sau đây:

… Phối hợp với quân đội, công an và các lực lượng khác bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa, chính quyền, tính mạng và tài sản của nhân dân, tài sản của Nhà nước, của tổ chức ở cơ sở, tính mạng và tài sản của cá nhân nước ngoài, mục tiêu và công trình quốc phòng, an ninh trên địa bàn;

- Vận động nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực thực hiện các chương trình phát triển kinh tế – xã hội ở địa phương, góp phần xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện;

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

Chiếu theo Pháp lệnh này các dân quân tự vệ của ta đã nện cho bè lũ Malaysia một trận nên thân vì tội xâm phạm bờ cõi Vn, nện thằng nhỏ lớp 9 là cảnh cáo thằng cha và toàn thể dân tộc của nó đó. Không lẽ ông dám kêu lực lượng dân quân tự vệ bảo vệ ông và tuyên truyền cái đường lối chủ trương “tầm bậy” của ông à. Nhất là cái chủ trương nam nằm trên nữ nằm dưới.

Ông thấy đó, trong xã hội của ta, Pháp lệnh, nghị định rất quan trọng. Tầm ảnh hưởng của nghị định đối với dân chúng còn hơn là Pháp luật. Vậy mà nay phải rà soát lại tất cả để tránh cái Đảng ăn ké của ông. Cái nào có dính đến chữ Đảng thì phải nói lại cho rõ là Đảng nào. Thật là nước ta vừa phải chịu bão lụt, đói kém mất mùa vừa phải mất tiền vào cái khoản vô bổ sửa đổi này, không chừng phải bằng ngân sách giáo dục một năm chứ chẳng chơi.

Nhắc đến giáo dục mới nhớ thêm tội của ông, phải in lại toàn bộ sách giáo khoa nữa chứ. Không thôi là hư cả sự nghiệp :”Lợi ích trăm năm trồng người” của dân tộc mình đấy chứ.

4/ Làm hư hại kho tàng văn hóa Việt Nam bằng cách cướp công Đảng của chúng tôi:

Nếu ông không chịu từ bỏ cái ý nghĩ điên rồ thành lập Đảng thì từ đây tôi sẽ kiên quyết không hát những bài ca, đọc những bài thơ ca ngợi Đảng Công Sản nữa. Tôi cũng sẽ vận động các anh em hoạt động nghệ thuật sửa đổi càng nhiều càng tốt để không gián tiếp ca ngợi cái Đảng kỳ cục của ông.

Ví Dụ như bài hát sau đây:

Công đức của Đảng CS trãi khắp dân gian, cuộc đời đầy mùa xuân của chúng tôi hôm nay đều là nhờ lý tưởng đó. Mặc dù trong mùa xuân cũng còn vài khó khăn, như cuộc sống nông thôn khó khăn,đồng bào bị quan lại cướp đất, tham nhũng, vật giá leo thang, giao thông như bãi chiến trường…ủa mà sao nhiều quá vậy…nhưng không sao,tương lai rồi sẽ ngời sáng. Vậy mà cái ông nhà thơ tiết kiệm mực chỉ ghi một chữ Đảng không không, ngày hôm nay không thể phân biệt đâu là Đảng CS đâu là Đảng CD. Chẳng lẽ tôi lại hát cái bài này để đánh đồng Đảng của tôi với cái Đảng đòi làm chủ và ăn cướp tiền dân của ông sao?

Rồi cái Đảng của ông sẽ xâm hại bản quyền các bài thơ bất tử của các bậc lão thành cho xem. Không chừng ông sẽ copy nguyên văn bài thơ này và ghi ngày sáng tác là tháng 11/2007 không chừng:

Thuở nô lệ, thân ta nước mất
Cảnh cơ hàn, trời đất tối tăm
Một đời đau suốt trăm năm
Chim treo trên lửa, cá nằm dưới đao!
Giặc cướp hết, non cao biển rộng
Cướp cả tên nòi giống tổ tiên
Lưỡi gươm cắt đất ngăn miền
Núi sõng một khúc ruột liền chia ba.
Lũ bán nước lột da dân nước
Tan mồ Cha cung rước voi giày
Máu đà nhúng đỏ bàn tay
Biết chi đau đớn cỏ cây đồng bào!

Ôi nhớ những năm nào thuở trước
Xóm làng ta xơ xác héo hon
Nửa đêm thuế thúc trống dồn
Sân đình máu chảy, đường thôn lính đầy
Cha trốn ra Hòn Gay cuốc mỏ
Anh chạy vào Đất Đỏ làm phu
Bán thân đổi mấy đồng xu
Thịt xương vùi gốc cau su mấy tầng!
Con đói lả ôm lưng mẹ khóc
Mẹ đợ con đấu thóc cầm hơi
Kiếp người cơm vãi cơm rơi
Biết đâu nẻo đất phương trời mà đi!
Lần đêm bước đến khi hừng sáng
Mặt trời kia! Cờ Đảng giương cao!
Đảng ta, con của phong trào
Mẹ nghèo mang nặng khổ đau khôn cầm
Như đứa trẻ sinh nằm trên cỏ
Không quê hương, sương gió tơi bời
Đảng ta sinh ở trên đời
Một hòn máu đỏ nên Người hôm nay…

Cũng xin nói rõ đó là bài “30 năm đời ta có Đảng (CS)” của Tố Hữu, sáng tác năm 1960. Kẻo sau này các ông lại vơ làm bài của mình rồi cho rằng mới sáng tác để ca ngợi Đảng cùi bắp của mấy ông rồi xiên xỏ là nội dung đó tả cảnh ngày nay nữa.

…………………

Bao nhiêu đó cũng đủ thấy là ý đồ thành lập Đảng Chủ Dân của ông ảnh hưởng đến tương lai của đất nuớc thế nào, nếu không nói là ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, làm suy kiệt văn hóa, phá hỏng nền giáo dục và ảnh hưởng trực tiếp đến thế hệ mai sau của nước nhà.

Đó là chưa nói đến cái sự trâng tráo của việc suy tôn một mình Thiên Sầu làm Đảng Chủ, tư tưởng sùng bái cá nhân, mà cá nhân Thiên Sầu thì chả là cái đinh gì sẽ còn nguy hại như thế nào nữa.

Tóm lại ông nên chấm dứt ý nghĩ độc tài trước khi mọi người xé xác ông ra…

Hoàng Lão Tà cẩn bút.
Posted in Cuộc sống, Tin tức ]]> http://ilivevn.wordpress.com/2008/11/05/ph%e1%ba%a3n-d%e1%bb%91i-mrthien-s%e1%ba%a7u-thanh-l%e1%ba%adp-d%e1%ba%a3ng-m%e1%bb%9bi/feed/ 0 noob