Noob Weblog

Hanoi Party tricks

Posted by noob on Tháng Mười 31, 2008

Việt Nam đã giành được danh tiếng như là một xã hội đang đi tới theo xu hướng cấp tiến, một quốc gia có khuynh hướng cải cách đang rũ bỏ nhanh chóng những gốc gác Cộng sản của mình. Đầu tư nước ngoài đang đổ vào như thác lũ, và mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam bỏ xa các láng giềng của nó. Phần lớn trong những bước tiến triển này được ghi nhận là công lao của vị thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năng nổ, người đã thực hiện cuộc cải cách và coi những nỗ lực chống tham nhũng là một vấn đề được ưu tiên kể từ khi ông nhậm chức năm 2007. Song bất chấp hình ảnh mang màu sắc cấp tiến của mình, ông Dũng đang phải chiến đấu trên một trận chiến gian nguy – và gặp phải nhiều thất bại.

Trước tiên, mặt trận chính giữa những nhân vật bảo thủ và những người cấp tiến là báo chí. Phái cấp tiến không ngả theo bất cứ biện pháp ủng hộ nào cho một nền báo chí hoàn toàn độc lập. Tuy vậy họ coi một hệ thống truyền thông phần nào đó được tự do như là một công cụ tiềm tàng hữu ích cho việc khống chế quốc nạn tham nhũng và như vậy sẽ giảm thiểu được những nguồn gốc bất mãn tiềm tàng trong dân chúng đối với quyền lực của Đảng. Phái bảo thủ thậm chí còn coi báo chí tựa như một mối thách thức không thể chấp nhận đối với Đảng, và giờ đây những người bảo thủ có vẻ đang chiến thắng.

Tháng trước, hai nhà báo – Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên, và Nguyễn Văn Hải của báo Tuổi Trẻ – đã bị bắt và cáo buộc đã lạm dụng chức vụ quyền hạn. Cả hai nhà báo này đã điều tra về một vụ bê bối tham nhũng tại Bộ Giao thông liên quan tới việc tham ô 7 triệu Mỹ kim được đem đi cá độ những trận bóng đá châu Âu. Chiểu theo luật pháp Việt Nam thì các nhà báo này có thể bị tạm giam trong bốn tháng trước khi các cáo trạng được VKS đưa ra, và nếu bị kết án thì họ sẽ phải chịu một mức án tối thiểu là một năm tù giam.

Những vụ bắt giữ này báo hiệu nhiều điều hơn là một cuộc đàn áp báo chí. Nó khẳng định tình trạng thiếu kiểm soát của Thủ tướng Dũng đối với các cơ quan quyền lực thực sự quan trọng nằm bên trong bộ máy quan liêu của Đảng. Chẳng hạn, phe bảo thủ đang kiểm soát bộ Thông tin và Truyền thông, nơi cũng giám sát cả hệ thống kiểm duyệt báo chí. Năm 2007, họ đã hạn chế những nỗ lực của ông Dũng đưa những nhân vật thân tín trẻ tuổi hơn vào Nội các. Họ còn ngăn chặn việc bổ nhiệm viên thư ký của cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt vào vị trí bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông mới được thành lập. Thay vào đó, Lê Doãn Hợp, một nhân vật kỳ cựu trong giới bảo thủ của Đảng, xuất thân từ tỉnh Nghệ An, quê hương của ông Hồ Chí Minh, đã được chọn.

Được Tổng Bí thư Đảng Nông Đức Mạnh dẫn đầu, những người bảo thủ ở Việt Nam có một cơ sở chính trị chắc chắn. Họ tạo nên một khối có ảnh hưởng lớn trong Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung ương, nơi mà lực lượng công an có những đại diện có thế lực. Bộ trưởng Công an Lê Hồng Anh đã nhận được số phiếu bầu cao thứ hai sau ông Mạnh từ Ban chấp hành Trung ương mới được bầu tại Đại hội Đảng toàn quốc gần đây nhất vào năm 2006. Trong tám thứ trưởng mới được bầu vào Ban chấp hành Trung ương thì có tới ba người là thuộc Bộ Công an. Họ đặt nặng vấn đề ổn định chính trị và sự tiếp tục cương vị của mình lên trên tất cả yêu cầu khác, và lo lắng tới tình trạng bất lực của Thủ tướng Dũng trong việc xử lý có hiệu quả đối với tình trạng lạm phát gia tăng và những tệ nạn khác trong xã hội.

Thủ tướng Dũng cũng đang nhanh chóng mất đi sự ủng hộ của người dân. Nhiều người Việt Nam sống tại các đô thị đã trở nên vỡ mộng trước sự bất lực của TT Dũng khi ứng phó với vấn nạn ô nhiễm, tắc nghẽn giao thông và tham nhũng. Mới đây nhất, nạn lạm phát đã giáng một cú nặng nề vào túi tiền của họ. Đương nhiên, tình trạng này không hoàn toàn do lỗi của TT Dũng. Kể từ khi nhậm chức vào năm ngoái, ông đã chỉ định một ban chỉ đạo cấp cao để xử lý tình trạng tham nhũng và công khai nhấn mạnh rằng Bộ Công an phải tăng cường hoạt động điều tra của mình trong những vụ việc được coi là nổi cộm. Song những nỗ lực này đã sớm bị sa lầy bởi sự chống đối từ những người bảo thủ.

Trong canh bạc quyền lực này, rất nhiều thứ đã được đặt lên bàn. Những người bảo thủ trong Đảng đã giới hạn mở cửa Việt Nam ra bên ngoài bằng việc quả quyết rằng những vấn đề nhân quyền và tự do tôn giáo là một phần trong âm mưu diễn biến hòa bình. Nói cách khác, họ đã cố gắng làm cho đa số ban lãnh đạo Đảng sợ hãi với lý luận rằng nền kinh tế cởi mở, đặc biệt trong quan hệ với Mỹ, chắc chắn sẽ dẫn tới việc cởi mở về chính trị. Theo luận điểm này, các thế lực thù địch ở bên ngoài đã móc nối với những nhà bất đồng chính kiến trong nước nhằm lật đổ hệ thống chính trị đơn Đảng của Việt Nam. Chung cuộc nó đã trở thành một tiến trình cải cách theo kiểu chạy đề-pa rồi lại dừng.

Cánh bảo thủ trong Đảng còn nắm được một vị trí vững vàng trong việc định hướng các mối quan hệ của Việt Nam với Trung Quốc. Vào cuối năm ngoái những cuộc biểu tình chưa từng thấy của các sinh viên chống Trung Quốc đã nổ ra tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh qua những vấn đề trên Biển Nam Trung Hoa (VN gọi là biển Đông). Khi Tổng bí thư Nông Đức Mạnh viếng thăm Bắc Kinh để có những cuộc hội kiến ở cấp cao, giới bảo thủ trong Đảng đã lợi dụng cơ hội để nâng cao các mối quan hệ giữa hai Đảng, trong đó có các quan hệ trên lĩnh vực ý thức hệ tư tưởng.

Trong mấy tháng nay có những tin đồn rằng những rạn nứt bên trong Đảng đã trở nên quá lớn đến mức một đại hội Đảng giữa nhiệm kỳ có thể sẽ được tổ chức để hóa giải chúng. Trong lịch sử Đảng này, chỉ duy nhất một đại hội thuộc loại đó đã được tiến hành vào năm 1994. Nếu như cuộc họp này được tổ chức thì Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng ban lãnh đạo và các chính sách của ông sẽ bị công kích. Điều đó cũng là biểu tượng cho một thất bại đối với những nỗ lực dài hơi của Việt Nam nhằm nới lỏng sự kiểm soát của Đảng lên chính phủ, và phát triển một hệ thống tự chịu trách nhiệm ở cấp Bộ.

Đối với Việt Nam, để có thể tiếp tục trên con đường hiện tại, vấn đề sống còn là ở các đại biểu Quốc hội, chứ không phải từ hậu trường của giới bảo thủ trong Đảng. Các đại biểu này cần khẳng định quyền lực của họ trong việc xem xét các chính sách của chính phủ và cương vị lãnh đạo của Thủ tướng. Nếu họ không làm được điều này thì những thành công gần đây của Việt Nam có thể sớm bị xóa bỏ.

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: